Những điều bí ẩn và ly kỳ về nền văn minh Maya

Nền văn minh Maya được xây dựng bởi người Maya, một bộ tộc thổ dân châu Mỹ. Nó hình thành trên vùng đất mang tên Cuello cách nay 4.000 năm. Cho đến khi biến mất, nó lại là một bí ẩn mà đến nay giới khoa học chưa khám phá hết.

Những điều bí ẩn và ly kỳ về nền văn minh Maya

Người Maya là ai?

Nền văn minh Maya có xuất xứ từ Trung Mỹ, được hình thành và phát triển bởi người Maya – một bộ tộc thổ dân ở phía Nam Mexico, trải dài đến phía Tây Honduras. Họ được mọi người biết đến nhờ hệ thống chữ viết hoàn thiện đầy đủ trước cả khi những người châu Âu đầu tiên đặt chân đến châu Mỹ.

Những sự tiến bộ và hiểu biết đến thần kỳ của người Maya về kinh tế, nghệ thuật, kiến trúc và đặc biệt là toán học, thiên văn học và cả công nghệ tính toán thời gian cũng làm những nhà khoa học ngày nay bất ngờ.

Về thiên văn, có những bằng chứng rõ ràng về kiến trúc, văn hóa, nghệ thuật cho thấy người Maya có những hiểu biết sâu sắc về hoạt động của Mặt Trăng, Mặt Trời… Có thể nói, người Maya sở hữu những nhà toán học, thiên văn học vĩ đại nhất trong thế giới cổ đại. Thông qua các tư liệu thu thập được, có ý kiến cho rằng, người Maya cổ đã sử dụng hệ đếm nhị thập phân (cơ số 20) và ngũ phân (cơ số 5) để khám phá ra một năm có 365 ngày. Thậm chí, họ còn tính được khoảng thời gian đủ để trái đất quay một vòng quanh mặt trời.

Họ đã để lại nhiều di sản lớn cho nhân loại như kiến trúc kim tự tháp cổ Phetan, đài thiên văn Iza.

Khám phá kim tự tháp của người Maya

Người Maya đã xây dựng các kim tự tháp (KTT) bằng đá cao vút ở nhiều nơi, như Tikal ở Guatemala, Palenque ở Mexico và Copan ở Honduras. KTT mặt của dân tộc Maya không hề thua kém sản phẩm của người Ai Cập về kiến trúc.

Những điều bí ẩn và ly kỳ về nền văn minh Maya - ảnh 2

Khác với KTT Ai Cập là nơi yên nghỉ của các Pharaon, các KTT của người Maya là nơi thực hiện các nghi lễ cúng tế và thường dễ nhận ra nhờ những bậc thang ở các mặt bên và phần chóp không nhọn của mình. Có 2 loại kim tự tháp khác nhau. Một loại có thể leo được lên đỉnh và một loại không. Kim tự tháp leo được lên đỉnh được xây dựng cho một thánh đường dành cho những nghi lễ hiến tế, và loại kia thì không được phép leo trèo hay thậm chí sờ vào bởi đó là những công trình thần thánh, linh thiêng.

Kim tự tháp Maya được cho là một bí ẩn của nhân loại khi thường xuyên có những hiện tượng lạ xảy ra ở đây. Năm 2009, một gia đình đến thăm kim tự tháp El Castillo, ngôi đền linh thiêng thờ vị thần đầu người mình rắn Kukulkan đã chụp được cột ánh sáng xuất hiện trên đỉnh kim tự tháp, hướng thẳng lên bầu trời khi tiếng sét vang lên.

XEM THÊM:  Phát hiện vòng X-quang gần trung tâm thiên hà Milky Way

Hộp sọ pha lê và những bí ẩn

Người Maya và nền văn hóa của họ còn nổi tiếng nhờ các sản phẩm thủ công mỹ nghệ tinh xảo. Mà tác phẩm được chạm khắc tinh tế hay được nhắc đến là hộp sọ người bằng pha lê. Sọ pha lê mang trong mình nhiều bí ẩn siêu nhiên khó giải thích. Nhiều người tin rằng, chiếc sọ phát ra năng lượng tâm linh có thể nhìn thấu quá khứ hiện tại và tương lai.

Những điều bí ẩn và ly kỳ về nền văn minh Maya - ảnh 3

Một số sọ pha lê đã được trưng bày ở Bảo tàng Anh Smithsonian và Musee de l Homme ở Paris. Về mặt kỹ thuật, sự hoàn hảo của nó đạt tới mức dùng công nghệ hiện đại cũng khó mà có thể tạo ra được. Với trọng lượng 5kg, nó là bản sao chính xác của một hộp sọ nữ. Bề mặt hộp sọ được đánh bóng không tì vết dù soi dưới kính hiển vi. Hộp sọ được làm từ một mảnh đá thạch anh duy nhất có độ cứng chỉ kim cương mới có thể cắt được.

Lịch Maya và câu chuyện ngày tận thế

Người Maya rất chú trọng đến việc ghi chép lại lịch sử của con người. Tuy không phải những người đầu tiên nghĩ ra lịch, nhưng họ cũng tự tạo ra 4 hệ thống lịch riêng cho những giai đoạn riêng. Tùy vào nhu cầu, người Maya sử dụng vài loại lịch khác nhau hoặc kết hợp hai loại lịch để ghi chép một sự kiện. Người Maya sử dụng hệ lịch Tzolk’in, Haab, hệ lịch tròn và hệ lịch Long Count (Đếm dài).

Cùng phát triển với các nền văn minh Trung Mỹ khác, người Maya sử dụng hệ đếm nhị thập phân (vigesimal) và hệ ngũ phân. Hệ ngũ phân trên cơ sở so sánh với số ngón tay của một bàn tay, còn nhị thập phân là toàn bộ số ngón tay và ngón chân. Trong tiếng Quiche, từ chỉ số 20 là huvinak, có nghĩa là “toàn thân”.

Ngoài ra, người Maya đã phát triển khái niệm “số 0” vào năm 357, sớm hơn châu Âu khoảng gần 900 năm. Văn bản cổ cho thấy, những người Maya, có nhu cầu công việc cộng vào hàng trăm triệu và số ngày lớn đòi hỏi phải có phương cách chính xác để thực hiện chúng. Kết quả tính toán về thiên văn học theo một không gian và thời gian dài là cực kỳ chính xác; bản đồ về sự vận động của Mặt Trăng và các hành tinh có độ chính xác ngang bằng hoặc vượt xa các văn minh khác quan sát vũ trụ bằng mắt thường.

XEM THÊM:  Bí ẩn về xác ướp 'người đẹp ngủ dưới hồ' 2000 tuổi

Những điều bí ẩn và ly kỳ về nền văn minh Maya - ảnh 4

Theo lịch của người Maya, độ dài của một năm gồm 365 ngày, thời gian Trái Đất quay hết một vòng quanh Mặt Trời. Cách tính này chính xác hơn rất nhiều lịch được châu Âu sử dụng vào thời đó (lịch Gregory).

Lịch Long Count dựa trên cơ sở năm Mặt Trời với 365 ngày. Một năm Mặt Trời được chia thành 18 tháng, mỗi tháng có 20 ngày (dùng hệ đếm cơ số 20), năm ngày dư lại được đưa vào cuối năm. Các ngày trong tháng được ghi bằng số thứ tự từ 0 đến 19 trước tên tháng (0 đến 4 cho tháng thiếu, cuối năm có 5 ngày).

Theo lịch này, các năm nối tiếp nhau không ngừng, không có năm nhuận. Như vậy kết quả là lịch sẽ bị sai lệch lùi về một ngày trong vòng 4 năm. So với lịch Gregory hiện đại, thì khoảng 3.257 năm lại có sai số gần 1 ngày.

Một chu kỳ lịch Long Count của người Maya kéo dài 5.125,36 năm – gọi là một Đại chu kỳ.

Khi khớp với lịch Gregory hiện đại thì lịch Maya kết thúc vào ngày 21/12/2012. Theo lịch và cách viết của người Maya thì ngày 21/12/2012 được viết là 13.0.0.0.0, báo hiệu sự chấm dứt của Đại chu kỳ.

Tuy nhiên, các học giả và người địa phương cho rằng mốc này không liên quan gì đến ngày tận thế, mà chỉ giống như đêm giao thừa của một năm. Không có văn bản hay tài liệu nào của người Maya dự doán ngày tận cùng của thế giới khi Đại chu kỳ kết thúc.

Sự biến mất bí ẩn của người Maya

Đạt được những thành tựu rực rỡ về mọi mặt, vậy mà người Maya đột nhiên tan biến vào mây khói. Điều kỳ lạ ở chỗ khoảng 800 năm sau Công Nguyên, 15 triệu người Maya biến mất một cách bí ẩn, không còn vết tích, để lại sau lưng những tàn tích không lời và câu hỏi khiến bao nhà khoa học đau đầu.

Những điều bí ẩn và ly kỳ về nền văn minh Maya - ảnh 5

Theo giả thuyết về sự mất tích của người Maya là vì một đợt hạn hán kéo dài theo chu kỳ. Các đợt hạn hán lặp lại sau 208 năm, trùng với chu kỳ hoạt động 206 năm của mặt trời. Đây là công bố mới nhất của các nhà nghiên cứu Mỹ. Mỗi đợt hạn hán kéo dài gần 1 thập kỷ, khiến nguồn nước và lương thực ngày càng eo hẹp, người Maya chết dần chết mòn cũng vì lý do này. Bên cạnh đó có ý kiến cho rằng đó là do cuộc chiến đẫm máu tàn sát lẫn nhau để tranh giành quyền lực trong bộ tộc.

Tổng hợp Xem đó đây